Ay ya da güneş tutulması namazı, ancak çıplak gözle tutulmanın gözlemlenmesi hâlinde kılınır.
Yani sadece fiziksel olarak görünür olan tutulmalar bu namazın sebebi sayılır.
Çünkü Resûlullah s.a.v şöyle buyurmuştur:
“Güneş ve ay, bir kimsenin ölümü için tutulmazlar. Onları gördüğünüzde hemen namaza yönelin ve dua edin, ta ki üzerinizden açılana dek.” (Buhârî, 982; Müslim, 1521)
Şeyh İbn ‘Useymîn (rahimehullah)’a şöyle soruldu:
“Şayet gökyüzü bulutluysa ve sadece gazetelerde yahut astronomlar tarafından tutulma olacağı duyurulmuşsa, gözle görülmeyen bu tutulmaya dayanarak namaz kılınır mı?
cevap:
“Gökyüzü bulutlu olup da tutulma (güneş veya ay) görülmediği hâlde, gazetelerde çıkan haberlere veya bazı astronomların söylediklerine dayanarak namaz kılmak câiz değildir. Çünkü Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hükmü görmeye bağlamıştır. Nitekim şöyle buyurmuştur: ‘Onları (güneş veya ay tutulmasını) gördüğünüzde, hemen namaza yönelin.’ Ayrıca Allah Teâlâ, dilediği bir hikmet gereği, bu tutulmayı bazı kavimlerden gizleyip diğerlerine gösterebilir.” Mecmûʿu’l-Fetâvâ (16/309)
Yine şöyle demiştir:
“Tutulma (yani güneş veya ay tutulması) hakkında önceden yapılan duyurular başka bir problemi ortaya çıkarmaktadır. Duyuruda tutulma olacağı söylenir, fakat bu bazen çok küçük ve kısmi bir tutulma olur ki fark edilmez. Bunun üzerine bazı insanlar acele edip namaza başlar. Nitekim bir veya iki yıl önce böyle olmuştu; tutulma ilan edildi, fakat belli olmadı. Eğer ilan yapılır ama tutulma gözle fark edilmezse, namaz kılmak câiz olmaz. Çünkü Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem: ‘Onu gördüğünüzde namaz kılın.’ buyurmuştur.
Bazen astronomların ‘tutulma’ diye kastettikleri şey, gölgedir; yani ışığın zayıflaması, fakat gözle fark edilebilir seviyede olmasıdır.” Liqâʾu’l-Bâb el-Meftûḥ (16/31)
En doğrusunu Allah bilir.