سه شنبه 13 ذوالقعده 1445 - 21 مه 2024
فارسی

تفاوت احوال مردم هنگام عبور از پل صراط به سبب تفاوت اعمالشان

سوال

آیا این صحیح است که هنگام گذشتن از صراط، هزار سال برای بالا رفتن طول می‌کشد و هزار سال برای پایین آمدن؟

متن پاسخ

الحمدلله.

صراط:  پلی است که بر روی جهنم زده می‌شود - الله ما را از آن در امان دارد - و مردم بر اساس اعمالشان از روی آن عبور می‌کنند؛ برخی مانند یک چشم به هم زدن و برخی مانند برق و برخی مانند باد و برخی مانند اسبان سریع.

برخی هم دوان می‌روند و برخی روان، و برخی سینه خیز. برخی دیگر هم [توسط چنگال‌های آتشین] ربوده شده و در آتش انداخته می‌شوند. هر کس بر حسب عملش.

بخاری (۷۴۳۹) و مسلم (۱۸۳) از ابوسعید خدری ـ رضی الله عنه ـ حدیثی طولانی را روایت کرده‌اند که در آن آمده است: «… سپس پل را می‌آورند و بر دو سوی دوزخ نهاده می‌شود» گفتیم: یا رسول الله، پل چیست؟ فرمود: «لیز است و لغزنده، قُلاب‌ها و چنگال‌هایی بر آن هستند و شاخه‌هایی خاردار پهن که بر آن تیغ‌هایی است خمیده، که در نجد هست و به آن سَعدان می‌گویند. مؤمن مانند چشم به هم زدن و مانند برق و مانند باد و مانند اسبان و مرکب‌های سریع از آن می‌گذرد، پس برخی بدون آسیب نجات می‌یابند [و می‌گذرند] و برخی زخمی شده و نجات می‌یابند و برخی در آتش دوزخ می‌افتند تا آنکه آخرین آنان کشان کشان از آن می‌گذرد».

مسلم افزوده است: ابوسعید گفت: «به من رسیده است که پل [صراط] از مو باریک‌تر و از شمشیر برنده‌تر است».

نووی ـ رحمه الله ـ می‌گوید:

این سخن ایشان ـ صلی الله علیه وسلم ـ که «پس [برخی] بی‌آسیب نجات می‌یابند…» معنایش آن است که آنان سه گروه هستند: گروهی که در امان می‌مانند و هرگز آسیبی به آنان نمی‌رسد، و گروهی که زخم می‌بینند اما سپس رها می‌شوند و نجات می‌یابند، و گروهی که گرفتار شده و در دوزخ می‌افتند» (شرح صحیح مسلم: ۳/ ۲۹).

شیخ ابن عثیمین ـ رحمه الله ـ می‌گوید:

«صراط، پلی است که بر روی جهنم زده شده و از مو باریکتر و از شمشیر تیزتر است و مردم بر اساس اعمالشان از آن می‌گذرند؛ آنان که در دنیا در امور خیر شتاب می‌کردند در عبور از سریع خواهند بود، و آنکه معطل می‌کرد و آنکه کارهای نیک و بد را با هم آمیخته و الله او را عفو نکرده شاید در آتش بیفتد و العیاذ بالله.

مردم در عبور از آن متفاوت هستند، برخی مانند چشم به هم زدن از آن می‌گذرند و برخی همانند برق از آن می‌گذرند و برخی همانند باد می‌گذرند و برخی همانند اسبِ سریع و برخی مانند شخص سوارِ بر شتر، و برخی پیاده می‌گذرند و برخی سینه‌خیز و برخی از آنان در دوزخ می‌افتند و تنها مؤمنان از این صراط می‌گذرند، اما کافران از آن عبور نمی‌کنند، زیرا آنان در عَرَصات قیامت مستقیما به آتش انداخته می‌شوند».

(شرح ریاض الصالحین: ۱/ ۴۷۹).

این مختصرِ چیزی است که دربارهٔ عبور مردم از پل صراط آمده است، و اینکه این عبور بر اساس اختلاف اعمال مردمان متفاوت است.

بنابراین آنکه در دنیا به سوی الله و طاعتش و عبادتش می‌شتافت و عجله می‌کرد در عبور از صراط نیز سریع‌تر است.

اما برای آنچه در سؤال آمده که در عبور از صراط هزار سال برای بالا رفتن طی می‌شود و هزار سال برای پایین آمدن، هیچ اصل و اساسی نیافتم و واجب آن است که به آنچه در نصوص آمده یا معانی آن اکتفا کنیم.

والله تعالی اعلم.

منبع: سایت اسلام سوال و جواب